หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับวันศุกร์ที่ 16 เมษายน พ.ศ.2553

 

ยกวรรณคดี “ที่สุด” ของ Southeast Asia ขึ้นเว็บไซต์ www.sujitwongthes.com ไม่สงวนลิขสิทธิ์

ท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง “มหากาพย์แห่งอุษาคเนย์” บอกเล่าประวัติศาสตร์ชาติพันธุ์ “วีรบุรุษสองฝั่งโขง”ยุคดึกดำบรรพ์ บรรพชนต้นตระกูลพระเพื่อน-พระแพง ใน “พระลอ” ที่ล้วนเป็นต้นโคตร“เครือญาติ” ชาติภาษาและชาติพันธุ์ ก่อนรับพระพุทธศาสนา, ก่อนมีชื่อ “คนไทย” แต่งเป็นโคลงกลอนสองฝั่งโขง ต้นกำเนิด“โคลงสี่สุภาพ” ในตระกูลไทย-ลาว ยาวที่สุด มากที่สุด 4,997 บท

คุณขรรค์ชัย บุนปาน อนุญาตให้ขึ้นเว็บทั้งหมด 2 เล่ม มีให้เลือกอ่านทั้งฉบับโคลงสองฝั่งโขง และฉบับถอดเป็นร้อยแก้ว อ่านสะดวกมาก

ท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง เป็นชื่อวีรบุรุษในตำนานสองฝั่งโขง ที่ข้ามพรมแดนทางชาติพันธุ์ เพราะคนในชนเผ่าชาติพันธุ์ต่างๆบริเวณสองฝั่งโขง ต่างยกย่องเป็นบรรพบุรุษของพวกตน ทั้งในตระกูลลาว-ไทย และข่าแจะ(เป็นชื่อเรียกพวกข่าทุกเผ่าอย่างรวมๆ เช่น พวกลัวะ พวกขมุ ในตระกูลมอญ-เขมร เป็นต้น)

ตำนานพื้นเมืองของโยนก-ล้านนา ระบุว่าขุนเจืองหรือท้าวเจือง เกิดที่เมืองพะเยา (ปัจจุบันคือจังหวัดพะเยา) เมื่อ พ.ศ. 1617 มีเชื้อสายปู่เจ้าลาวจกแห่งดอยตุง และเป็นบรรพชนของพญางำเมือง แห่งเมืองพะเยา ผู้เป็นพระสหายพญามังราย เมืองเชียงราย กับพญาร่วง เมืองสุโขทัย

ร่วมสมัยท้าวเจือง รัฐพุกามเรืองอำนาจในพม่า, รัฐโคตรบูรเรืองอำนาจอยู่ในลาวและอีสาน มีศูนย์กลางอยู่เวียงจัน, รัฐหริภุญไชยควบคุมบ้านเมืองทางลุ่มน้ำปิง-วัง ตั้งแต่เชียงใหม่-ลำพูน-ลำปาง, ทางใต้ลงไปมีรัฐเชลียง อยู่บริเวณลุ่มน้ำยม-น่าน ทางสุโขทัย-อุตรดิตถ์-พิษณุโลก, ลุ่มน้ำเจ้าพระยามีรัฐละโว้ อยู่ลพบุรี กับรัฐสุพรรณภูมิ อยู่สุพรรณบุรี, ทางคาบสมุทรมีรัฐนครศรีธรรมราชกับรัฐปัตตานี

ร่วมสมัยท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง บริเวณลุ่มน้ำมูลตอนบนเป็นดินแดนในอำนาจของราชวงศ์มหิธร บรรพชนของพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 (สร้างนครวัด) มีศูนย์กลางอยู่เมืองพิมาย ที่มีปราสาทหินพิมายในพุทธศาสนามหายานสร้างอยู่แล้ว

ท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง เป็นเรื่องราวตามคำบอกเล่าอยู่ร่วมสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 2 ขณะนั้นยังไม่ได้เป็นใหญ่อยู่ทะเลสาบ แต่หลังจากนั้นจะสถาปนาปราสาทนครวัดเมื่อราว พ.ศ. 1650

ต่อมาท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง ขยายอำนาจได้เป็นใหญ่เหนือเมืองเงินยางเชียงแสน (ที่ อ. เชียงแสน จ. เชียงราย) จนถึงสิบสองพันนา(ในจีน) แล้วแผ่ข้ามแม่น้ำโขงเข้าไปทางฟากตะวันออกถึงภาคเหนือของลาวกับภาคเหนือของเวียดนาม

พวกแถนกับพวกแมนที่อยู่ทางเหนือของลาวกับเวียดนามร่วมกันต่อต้านท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง แล้วฆ่าท้าวฮุ่ง ท้าวเจืองตาย

ตำนานพงศาวดารเรื่องท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง แม้จะเป็นเพียงคำบอกเล่าที่ไม่จริงทั้งหมด แต่ก็มีส่วนจริงให้เห็นร่องรอยความขัดแย้งระหว่างชนกลุ่มต่างๆ ที่หลากหลายเผ่าพันธุ์ แต่ล้วนเป็น“เครือญาติ”ทางสังคมวัฒนธรรม อยู่สองฝั่งโขงบริเวณที่เรียกสมัยหลังต่อมาว่าล้านนา(ฝั่งไทย) กับล้านช้าง(ฝั่งลาว) ในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่งระหว่าง พ.ศ. 1600-1800 แล้วบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรไทยน้อยและบอกเล่าสืบต่อกันมา

ราวเรือน พ.ศ. 2000 มีผู้รู้อักษรศาสตร์ เช่น นักบวช, หมอขวัญ ฯลฯ ยกคำบอกเล่าเหล่านั้นมาแต่งให้มี“นิยาย”ด้วยกลอนลำสองฝั่งโขงที่เป็นต้นกำเนิดโคลง โดยมีผู้แต่งหลายคน แล้วแต่งเติมสืบต่อกันมาหลายยุคหลายสมัยจนยืดยาวที่สุด 4,997 บท ถือเป็น“มหากาพย์”ของภูมิภาคอุษาคเนย์อย่างแท้จริง

ที่สำคัญคือ ท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง เป็นต้นเค้าให้เกิดวรรณคดีประวัติศาสตร์ยิ่งใหญ่อย่างน้อย 2 เรื่อง คือ เรื่องพระเจ้าพรหม กับเรื่องพระลอ และนาม ฮุ่ง ตรงกับ รุ่ง ความหมายเดียวกับ ร่วง ในชื่อ พระร่วง รัฐสุโขทัย แสดงว่าเกี่ยวดองเป็นเครือญาติกัน

no prescription fluoxetine buy ampicillin online uk