หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับวันอังคารที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2553

คนไทยมาจากไหน? เป็นคำถามเก่ามาก แรกมีขึ้นในประเทศไทยน่าจะราว 100 ปี แต่เท่าที่ผมได้ยินก็ไม่เกิน 50 ปีมาแล้ว

เมื่อไม่กี่วันมานี้ มีผู้ถามอีกหลายคน อ้างว่าเพราะมีหนังหรือละครเรื่องคนไทยทิ้งแผ่นดิน หรืออะไรทำนองนี้ที่ผมไม่ประสีประสา

ขออธิบายว่าแรกทีเดียวเชื่อว่าแหล่งกำเนิดของคนไทยอยู่บริเวณเทือกเขาอัลไต(อยู่ในมองโกเลีย)แล้วถูกจีนรุกรานต้องอพยพลงมาตั้งหลักแหล่งใหม่ที่อาณาจักรน่านเจ้า

ราว 30 ปีมานี้ กระทรวงศึกษาธิการให้ยกเลิกเรื่องเทือกเขาอัลไต เพราะเพ้อเจ้อไม่มีหลักฐาน แต่ยังคงสอนว่าคนไทยมีแหล่งเดิมอยู่อาณาจักรน่านเจ้า(ทางเหนือของมณฑลยูนนาน) แล้วถูกกองทัพกุบไลข่านรุกรานต้องอพยพถอนรากถอนโคนลงมาตั้งสุโขทัย เป็นราชธานีแห่งแรก ทุกวันนี้ยังสอนอย่างนี้

น่าเสียดายที่ไม่เคยมีหลักฐานใดๆบอกว่าคนไทยเป็นเจ้าของอาณาจักรน่านเจ้า แม้ทุกวันนี้ก็ยังไม่เคยพบหลักฐาน ตำราที่“นั่งเทียน”เขียนอย่างนั้นก็เท่ากับ“ขี้ตู่”ไม่มีทางจะคิดเป็นอื่นได้

มีนักวิชาการกลุ่มหนึ่งพยายามประนีประนอมลดระดับลงจากน่านเจ้า ให้คนไทยมีแหล่งเดิมอยู่ที่เชียงรุ่ง สิบสองพันนา แล้วอพยพลงมาสุโขทัย

แต่หลักฐานและร่องรอยสวนทางกัน เพราะมีพยานว่ามีกลุ่มชนพวกหนึ่งจากโยนก-ล้านนา ยุคดึกดำบรรพ์เคลื่อนย้ายขึ้นไปยึดดินแดนสิบสองพันนา แล้วตั้งหลักแหล่งที่นั่น ไม่เคยมีอพยพลงมา

ผมเขียนอะไรต่อมิอะไรสนุกสนานเฮฮาว่าคนไทยไม่ได้มาจากไหน? เพราะคนไทยอยู่ที่นี่, แต่อาจารย์นิธิ เอียวศรีวงศ์ เตือนว่า คนไทยอยู่ที่นี่ด้วย ที่โน่นด้วย ผมเลยยกมาอธิบายต่อยอดออกไปอีกว่าจะเอายังงั้นก็ได้ คือคนไทยอยู่ที่นี่  ที่อุษาคเนย์ แล้วมีคำจำกัดความ“คนไทย”ไว้ดังนี้

คนไทย โดยทั่วไปหมายถึงคนพูดภาษาไทย, มีวิถีชีวิต, มีทัศนะต่อโลก, มีระบบคุณค่า, มีอุดมการณ์, ตลอดจนมีสำนึกร่วมทางประวัติศาสตร์ไทย ที่มีผลประโยชน์ร่วมกันทางเศรษฐกิจ-การเมือง และสังคม-วัฒนธรรม อยู่ในขอบเขตรัฐไทยอันเป็นประเทศไทยปัจจุบัน

คำว่า “ไทยŽ” ไม่ใช่ชื่อเชื้อชาติ เพราะเชื้อชาติบริสุทธิ์ไม่มีจริงในโลก และไม่ใช่ชื่อชนชาติมาแต่แรก เพิ่งมาสมมุติเรียกขึ้นเมื่อเวลาภายหลังในช่วงใดช่วงหนึ่งของประวัติศาสตร์บริเวณที่ราบลุ่มน้ำเจ้าพระยา เช่น หลัง พ.ศ. 1700 พร้อมกำเนิดอักษรไทย

คำเรียกชื่อไทย มีรากจากคำว่าไท หรือไต ของกลุ่มชาติพันธุ์ชนเผ่าต่างๆที่ตั้งหลักแหล่งกระจัดกระจายในภูมิภาคอุษาคเนย์ เมื่อราว 3,000 ปีมาแล้วเป็นอย่างน้อย โดยเฉพาะที่อยู่บนผืนแผ่นดินใหญ่ทางตอนใต้ของจีน ตั้งแต่บริเวณตอนใต้ลุ่มน้ำแยงซีเกียง ลงไปถึงชายทะเล

แต่คนเหล่านั้นไม่ใช่คนไทย ของรัฐไทยทั้งหมด แม้บางกลุ่มชาติพันธุ์ทุกวันนี้จะจัดอยู่ในภาษาตระกูลไทย-ลาว หรือลาว-ไทย เช่น ลาว, ลื้อ, จ้วง, ฯลฯ ก็ไม่ใช่คนไทยของรัฐไทย แต่เป็นคนลาวของประเทศลาว, คนลื้อ และคนจ้วงของประเทศจีน   

คนไทยในประเทศไทยทุกวันนี้ เมื่อได้ยินคำว่าไทลื้อ หรือไทจ้วง ก็พากันตีขลุมว่าเป็น“คนไทย”Žไปทันที ด้วยความเข้าใจเอาเองอย่างคนปัจจุบัน

แต่ความจริงแล้วไทกับไตข้างหน้าชื่อชาติพันธุ์แปลว่าคนเฉยๆ  และหมายถึงชาวก็ได้ คนพวกนั้นกำลังสื่อความหมายว่าพวกเขาเป็นคนลื้อ, ชาวลื้อ หรือเป็นคนจ้วง, ชาวจ้วง ไม่ใช่คนไทย, ชาวไทย ของรัฐไทยและประเทศไทย

แกนของชาวสยามในตระกูลไทย-ลาว(ที่จะเป็นคนไทย)อยู่สองฝั่งแม่น้ำโขง ที่กำลังมีปัญหาแย่งน้ำกับจีนทุกวันนี้ แต่แกนของคนไทยอยู่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา

แม่น้ำโขง เป็นคำเรียกอย่างภาคกลางลุ่มน้ำเจ้าพระยา แต่คนพื้นเมืองในวัฒนธรรมลาวเรียก น้ำ (แม่)ของ

คำว่า ของ มีรากจากภาษามอญว่า โคล้ พวกไทย-ลาวรับมาใช้แล้วเพี้ยนเป็น คลอง แปลว่าทางคมนาคม เช่น แม่น้ำลำคลอง แต่ในวัฒนธรรมลาวไม่ออกเสียงควบคล้ำ เลยเรียกของ แล้วคนทางภาคกลางออกเสียงเป็นโขง

แต่ในคำบอกเล่าเก่าแก่และในกาพย์กลอนโคลงสองฝั่งโขง เรียกแม่น้ำโขงว่ากาหลง เช่น น้ำแม่กาหลง มีในมหากาพย์ท้าวฮุ่ง ท้าวเจือง และในโคลงพระลอ เป็นต้น เพราะกลายมาจากชื่อเก้าลวง หมายถึง นาคเก้าตัวพิทักษ์น้ำโขง

เป็นหนังละครเรื่องคนไทย ยังขายได้ ขายดี  แต่เป็นหนังสือขายไม่ดี ขายไม่ได้

forzest bestellen buy clomid 100mg online