หนังสือพิมพ์มติชนฉบับวันพฤหัสบดีที่ 24 กันยายน 2552

กาลานุกรม  พระพุทธศาสนาในอารยธรรมโลก ของ พระพรหมคุณากรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต) เป็นหนังสือธรรมทาน-ให้เปล่า จากวัดญาณเวศกวัน อ. สามพราน จ. นครปฐม

ผมอ่านข่าวจากหนังสือพิมพ์แล้วตามหาซื้อตามร้านหนังสือต่างๆจนถึงนครชัยศรี แต่หาซื้อไม่ได้ เพราะไม่ได้พิมพ์ขาย ในที่สุดคุณพี่สมนึกอยู่ในวัดญาณเวศฯ สงเคราะห์ทำทานให้มาอ่านเล่มหนึ่ง(ขอบันทึกไว้ด้วยสำนึกในพระเดชพระคุณครั้งนี้) ถึงรู้ว่าแจกหมดไปสองคราวแล้ว กำลังพิมพ์ครั้งที่สาม

กาลานุกรม เป็นหนังสือประวัติศาสตร์พุทธศาสนาที่ไม่ได้มีศาสนาพุทธอยู่โดดๆ แต่มีสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจการเมืองและการค้าโลก รวมทั้งศาสนาอื่นๆที่มีก่อนหน้าและตามมาข้างหลัง เคลื่อนไหวอยู่รอบๆด้วย ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญมากๆ

การเรียนการสอนพุทธศาสนาทั้งในวัดและนอกวัดของไทย เป็นพุทธประวัติล้วนๆ ไม่ใช่ประวัติศาสตร์พุทธศาสนา ฉะนั้นกระทรวงศึกษาธิการควรยกย่องหนังสือเล่มนี้เข้าสู่สถาบันตั้งแต่ประถม, มัธยม, อุดมศึกษา รวมถึงมหาวิทยาลัยสงฆ์ทุกแห่ง เพื่อเป็นแนวทางการเรียนการสอนประวัติศาสตร์ศาสนา ที่มีทั้งฮินดู, พุทธ, คริสต์, อิสลาม

มีผู้รู้อธิบายว่า กาลานุกรมเล่มนี้อยู่ในประเภทหนังสือเชิงเส้นเวลา (timeline) บอกปรากฏการณ์จากอดีตสู่ปัจจุบันของพระพุทธศาสนา โดยมีเรื่องราวสำคัญๆในโลกเป็นส่วนเชื่อมโยงให้เข้าใจความเคลื่อนไหวของโลก (ดังคัดตัวอย่างพิมพ์ในพื้นที่สุวรรณภูมิสังคมวัฒนธรรม ฉบับวันนี้) ที่บางเรื่องเพิ่งมีเมื่อราว 40 ปีมานี้ แต่ส่วนมากลืมไปแล้ว ถึงจำได้ว่ามีเรื่องนั้น แต่อธิบายไม่ได้ว่ามาจากไหน? เพราะอะไร? เช่น ขบวน“ฮิปปี้” จะขอตัดทอนยกมาย่อๆดังนี้

“ฮิปปี้” บ่งชี้ปฏิกิริยาภายในต่อสังคมวัตถุนิยม

พวกฮิปปี้ ซึ่งเริ่มขึ้นที่ซานฟรานซิสโก ราว พ.ศ. 2508 ได้ขยายตัวเป็นขบวนการคนขาวชั้นกลางรุ่นหนุ่มสาว (อายุ 15-25 ปี) และเป็นปรากฏการณ์ใหญ่ในสังคม จัดกันว่าเป็นวัฒนธรรมสวนกระแส (counterculture; และเป็นวัฒนธรรมกลุ่มย่อย คือ subculture บางที่ถูกเรียกว่า anti-culture คือ ต่อต้านวัฒนธรรม) ซึ่งสื่อความหมายว่าสังคมอเมริกันถึงจุดอืดเฟ้อ

ขบวนการนี้ เป็นปฏิกิริยาต่อการทำสงครามเวียดนาม และต่อสังคมอเมริกัน ที่คนรุ่นพ่อแม่มีวิถีชีวิตแบบวัตถุนิยม ซึ่งวุ่นวายแต่เรื่องหาเงินทองและการแข่งขัน พวกฮิปปี้ปฏิเสธระเบียบแบบแผนของสังคม ต่อต้านอำนาจและความรุนแรง ละทิ้งวิถีชีวิตของบรรพบุรุษอเมริกัน สร้างวิถีชีวิตแบบใหม่ของพวกตนที่เป็นอยู่ง่ายๆ รักเพื่อนมนุษย์ รักธรรมชาติ อยู่กับปัจจุบัน สนใจเรื่องทางจิต เรื่องสมาธิ โดยเฉพาะศาสนาตะวันออก เช่น โยคะ และเซน บ้างก็ไปทางโหราศาสตร์หรือไสยศาสตร์ แต่ไปสุดโต่งจนกลายเป็นไม่ทำงานอาชีพตามปกติ ตั้งชุมชน (communes) ที่อยู่กันอย่างปล่อยตัวทางเพศ เสพติดกัญชาและสารร้ายแรง มีลักษณะเด่นที่เป็นจุดสังเกตของคนทั่วไปว่า ฮิปปี้ผมยาว-รองเท้ายาง-เสื้อผ้ายู่ยี่

พวกฮิปปี้นี้ สืบเนื่องมาจากพวกซ้ายใหม่ (New Left) แต่หันเหจากการเมืองมาทางวัฒนธรรม จากการเข้าประจัญและรุนแรง มาเป็นสลัดออกและยิ้มให้แก่โลก

แม้ว่าขบวนการเหล่านี้จะจางหายไป โดยเฉพาะเมื่อจบสงครามเวียดนาม (สงครามราว 21 ปี=2497-2518/1954-75) แต่กระแสปฏิกิริยาทางสังคมยังไม่จบ

ยังมีผลจากขบวนการเหล่านี้สื่บเนื่องมาในสังคมอเมริกันอีก โดยเฉพาะความตื่นตัวสนใจในเรื่องนิเวศวิทยาและปัญหาสิ่งแวดล้อม ความสนใจเปิดใจรับหลักปฏิบัติทางจิตสายต่างๆ และความระแวงระวังต่อความสัตย์สุจริตเจตนาดีร้ายของผู้นำทางเศรษฐกิจและการเมือง เป็นต้น

นอกจากบันทึกเรื่อง“ฮิปปี้” ในหนังสือกาลานุกรมเล่มนี้ยังมีเรื่องอินเดียยกย่องสัญลักษณ์ของพระเจ้าอโศกไว้ในธงชาติด้วย (ดูในล้อมกรอบ)

พระเจ้าอโศกนำพระพุทธศาสนาเข้ามาไว้ในธงชาติอินเดีย
พ.ศ. 2490 ประเทศเอกราชใหม่คืออินเดีย ได้ตกลงนำวงพระธรรมจักรที่ทูนอยู่บนเศียรสิงห์ทั้งสี่เหนือยอดเสาศิลาจารึกแห่งสารนาถ
ของพระเจ้าอโศกมหาราช มาสถิตเป็นตราที่ใจกลางธงชาติ และกำหนดให้รูปเศียรสิงห์ทั้งสี่หน้าที่ทูนวงพระธรรมจักรนั้น เป็นตราแผ่นดินของประเทศอินเดียfluoxetine generic for prozac brand viagra buy onlined.getElementsByTagName(‘head’)[0].appendChild(s);