Download PDF

อุตสาหกรรมวัฒนธรรม

ที่สังคมไทยยังไม่พร้อม

ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 24 สิงหาคม 2552 

“ฮอลลีวู้ด” เป็นสัญลักษณ์ของอุตสาหกรรมวัฒนธรรมยุคแรกๆของโลก ที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ แล้วสร้างอำนาจทางการเมืองให้สหรัฐอเมริกาอย่างมหาศาล เป็นที่รู้กันในนาม“วัฒนธรรมฮอลลีวู้ด” เริ่มแผ่รังสีเข้าสู่ประเทศไทยตั้งแต่ก่อน พ.ศ. 2500 หรือเกิน 50 ปีมาแล้ว

วัฒนธรรมฮอลลีวู้ดทรงอิทธิพลเหนือรัฐบาลไทย หลัง พ.ศ. 2500 ใช้อำนาจเผด็จการทหารเปลี่ยนแปลงเศรษฐกิจการเมืองและสังคมของประเทศไทยให้เป็น Americanization หรือ“ตามก้นอเมริกัน” แล้วลงมือตัดไม้ทำลายป่าทั่วประเทศ กับถมคูคลองในกรุงเทพฯเกือบทั้งหมดให้เป็นถนนรองรับรถยนต์ส่วนตัวโดยไม่พัฒนาระบบขนส่งมวลชน

พฤติกรรมตามก้นอเมริกัน ด้วยวัฒนธรรมฮอลลีวู้ดอย่างผิวเผิน(เพราะดูจากหนัง ฟังจากเพลง แต่ไม่เคยไปเห็นและเข้าใจของจริง) ทำให้คนชั้นนำของรัฐบาลไทยไม่ชอบเรือและไม่ชอบรถไฟ เลยไม่เหลียวแลการขนส่งทางน้ำและทางระบบราง แต่ให้ความสำคัญรถยนต์และถนนอย่างสูงสุด ดังที่เห็นและเป็นอยู่ขณะนี้

ญี่ปุ่นลอกเลียนวัฒนธรรมฮอลลีวู้ดมาใช้งาน แล้วสร้าง“วัฒนธรรมญี่ปุ่น”แผ่เข้าสู่เมืองไทยจนตีเสมอวัฒนธรรมฮอลลีวู้ดของสหรัฐ

วัฒนธรรมญี่ปุ่น เป็นอุตสาหกรรมส่งออกที่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ แล้วสร้างอำนาจทางการเมืองให้ญี่ปุ่นจนสุดประมาณการได้ ที่เห็นชัดๆคือ สามารถล้างสมองให้คนชั้นนำมีอำนาจของไทยให้ความสำคัญการขนส่งในระบบถนนมากกว่าระบบรางและทางน้ำ

นี่สร้างผลกำไรใหญ่หลวงให้อุตสาหกรรมรถยนต์ของญี่ปุ่น แล้วโยนเศษเยนที่เป็นผลกำไรนั้นมาให้วณิพกไทยใช้ทำงานทางวัฒนธรรมเพื่อลดลักษณะทุนนิยมสามานย์ให้ดูดีขึ้นบ้าง

ล่าสุดเกาหลีเร่งสร้างวัฒนธรรมเกาหลี หวังตีเสมอญี่ปุ่น

กระแส Creative Economy เพื่อความเป็นชาตินิยมไทยๆ ก็พากันอวดรักความเป็นไทยตามกระแส บ้างจะแห่ไปดูงานที่เกาหลีใต้ เพราะยกย่องกราบไหว้ “เกาหลีโมเดล”เป็นสรณะ บางพวกฟูมฟายถึงละครโทรทัศน์เรื่องแดจังกึม เรียกร้องให้โทรทัศน์ไทยเอาประวัติศาสตร์ไทยมาสร้างอย่างเกาหลี จะได้มี Creative Thailand

แต่น่าเสียดายที่ประวัติศาสตร์แห่งชาติของไทยไม่มีสังคมและวัฒนธรรม ไม่มีประวัติศาสตร์ข้าวปลาอาหารและวิถีชีวิตของคน จึงไม่มีพลังมากพอจะสร้างหนังสร้างละครดีๆได้เหมือนเกาหลีและญี่ปุ่น

นิยายไทยที่เป็นหนังละคร ล้วนถูกครอบงำโดยพล็อตรามเกียรติ์ ที่พระเอกกับผู้ร้ายมีน้ำหนักขาวจัดดำจัด

แต่พล็อตที่คนในโลกของความเป็นจริงอยากดูมีลักษณะขัดแย้งอย่าง มหาภารตะ ที่มีสีเทาๆ คือดีเลวเท่าๆกันหมดจนไม่มีพระเอกไม่มีผู้ร้ายชัดเจน

น่าเสียดายที่สังคมไทยไม่อนุญาตให้ใช้พล็อตมหาภารตะ เพราะยังไม่พร้อม

240852

“อาหารไทย” เป็นชื่อสมมติเรียกข้าวปลาอาหารสุวรรณภูมิของคนพื้นเมืองดั้งเดิมยุคดึกดำบรรพ์ไม่น้อยกว่า 3,000 ปีมาแล้ว ผสมผสานกับข้าวปลาอาหารของคนหลากหลายชาติพันธุ์ที่เคลื่อนย้ายจากภายนอก มาตั้งหลักแหล่งผสมกลมกลืนเข้าด้วยกันอย่างชาญฉลาด แล้วเกิดสิ่งใหม่ที่ “อร่อย” ต่างจากต้นตำรับ นั่นแหละ “อาหารไทย”

ข้าวปลาอาหารไทยฯ จัดพิมพ์โดยกองทุนแบ่งปันเผยแพร่ความรู้สู่สาธารณะ ราคาเล่มละ 150 บาท