หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 30 เมษายน 2552

การละเล่นที่ชื่อ เต้นกำรำเคียว ของกรมศิลปากร เป็นสิ่งประดิษฐ์ใหม่จากการละเล่นเก่าแก่ชื่อ เต้นกำ ของชาวบ้านที่บ้านสระทะเล ตำบลย่านมัทรี อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์

ความเป็นจริงทั้งหมดข้างต้นนี้ ผมเพิ่งรู้จากหนังสือที่กรมศิลปากรเป็นเจ้าภาพพิมพ์เผยแพร่ เมื่อ พ.ศ. 2542 (ชื่อยาวมาก อ่านแล้วไม่เข้าใจว่า “วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์ และภูมิปัญญา จังหวัดนครสวรรค์” พิมพ์เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 5 ธันวาคม 2542)

หนังสือเล่มนี้บอกต่อไปอีกว่าเพลงเต้นกำที่พยุหะคีรี “เกิดขึ้นสมัยรัชกาลที่ 5 เป็นครั้งแรกที่บ้านสระทะเล” ตรงนี้ไม่น่าเชื่อว่าเต้นกำจะเพิ่งเกิดขึ้นสมัยรัชกาลที่ 5 แต่ควรเชื่อได้ว่าเต้นกำเป็นการละเล่นชาวบ้านตระกูลไทย-ลาว มาแต่ดึกดำบรรพ์ แต่บ้านสระทะเลเพิ่งตั้งหลักแหล่งเป็นหมู่บ้านในแผ่นดินรัชกาลที่ 5 ชาวบ้านสระทะเลโยกย้ายมาจากที่อื่น แล้วเอาการละเล่นเต้นกำจากที่เดิมติดตัวมาเล่นกันที่บ้านสระทะเลในสมัยรัชกาลที่ 5

เต้นกำ เป็นชื่อดั้งเดิมที่ชาวบ้านสระทะเลใช้เรียกขานการละเล่นแบบนี้มาก่อนสมัยรัชกาลที่ 5 แล้วมีความหมายว่าการละเล่นที่เอามือซ้ายกำรวงข้าว มือขวากำเคียวเกี่ยวข้าว โดยให้เคลื่อนไหวในท่ายืน แล้วยกเท้าขึ้นลงเข้าจังหวะช้าเร็วตามต้องการ ขณะร้องโต้ตอบหญิงชายแล้วเกี้ยวพาราสีไปพร้อมกันด้วย

เต้น คือกิริยาที่ยืนยกเท้าขึ้นๆ ลงๆ เข้าจังหวะช้าหรือเร็วตามต้องการ กำ คือมือที่โอบรอบหรือรวบสิ่งใดสิ่งหนึ่งไว้ในมือจนเต็ม

ก่อน พ.ศ. 2504 กรมศิลปากรส่งครูร้องรำทำเพลงไปขอรับถ่ายทอดเต้นกำจากชาวบ้านสระทะเล แล้วจำมาปรับปรุงเพื่อเผยแพร่สู่สาธารณะ โดยเพิ่มท่ารำให้อ่อนช้อยตามแบบฉบับราชสำนัก แล้วเพิ่มคำว่ารำเคียวเข้าไปให้สมกัน เพราะนอกจากกำรวงข้าวแล้ว มือยังกำเคียวเกี่ยวข้าวด้วย พร้อมกับทำเพลงปี่พาทย์เป็นทำนองเคล้าคลอขึ้นต้นลงท้ายให้ใหม่

ครั้น พ.ศ. 2504 กรมศิลปากรก็เริ่มแสดงเผยแพร่การละเล่นชุดนี้ในชื่อ เต้นกำรำเคียว สืบมาจนปัจจุบัน

ระหว่าง พ.ศ. 2507-2508 กรมศิลปากร สำรวจและขุดแต่งแหล่งโบราณคดีที่อำเภอพยุหะคีรี จังหวันครสวรรค์ พบเมืองโบราณที่บ้านบน ตำบลท่าน้ำอ้อย จึงเรียกเมืองบน แล้วขุดแต่งสถูปเจดีย์ที่บ้านโคกไม้เดน ตำบลท่าน้ำอ้อย เป็นศิลปะสถาปัตยกรรมยุคทวารวดี มีอายุเกือบ 1,500 ปีมาแล้ว (อ่านรายละเอียดในพื้นที่สุวรรณภูมิฯ ฉบับวันนี้ เรื่อง เมืองบน ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นยุคทวารวดีฯ)

เต้นกำรำเคียวจนถึงเมืองบน บ้านโคกไม้เดน เป็นสมบัติวัฒนธรรมอยู่ในเขตอำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์ เป็นงานริเริ่มอย่างสร้างสรรค์ของอาจารย์ธนิต อยู่โพธิ์ อดีตอธิบดีกรมศิลปากร ผู้เป็นศิษย์คนสำคัญของหลวงพ่อเดิม วัดหนองโพ อำเภอตาคลี ที่อยู่ติดกับอำเภอพยุหะคีรี (สมัยก่อนเป็นเขตพื้นที่เดียวกันของอำเภอตาคลี)

รัฐมนตรีกระทรวงวัฒนธรรม, ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม, และอธิบดีกรมศิลปากร ควรพิจารณาหาโอกาส “ไถ่บาป” ด้วยงบประมาณสนับสนุนจัดพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นโคกไม้เดนโดยเร็ว ที่ไม่ดูแลแบ่งปันเผยแพร่ความรู้เหล่านี้สู่ท้องถิ่น แล้วปล่อยปละละเลยท้องถิ่นจนเจ้าอาวาสวัดเขาไม้เดนอดรนทนต่อไปไม่ไหวต้องลุกขึ้นมาหาทุนสร้างอาคารพิพิธภัณฑ์ด้วยกำลังตนเอง เพื่อเก็บรักษาพยานหลักฐานเอาไว้สร้างท้องถิ่นโคกไม้เดนและใกล้เคียงให้มีพลังอันแข็งแรงต่อไปในอนาคต

tree-maidain30-04-52

โบราณสถานสมัยทวารวดี ที่กรมศิลปากรขุดแต่งแล้วทิ้งไว้บริเวณวัดเขาไม้เดน บ้านโคกไม้เดน ตำบลท่าน้ำอ้อย อำเภอพยุหะคีรี  จังหวัดนครสวรรค์ สันนิษฐานว่าเดิมเป็นเจดีย์ทรงปราสาทยอด  อายุราว พ.ศ. 1100
fluoxetine reviews order forzest online} else {