Download PDF

หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับประจำวันอังคารที่ 7 เมษายน 2552

ประวัติศาสตร์ลัทธิประหลาด เป็นชื่อหนังสือประวัติศาสตร์ปัตตานี ฉบับคนบ้านๆ โดย บะห์รูน ที่มีความตอนหนึ่งสำคัญมาก จะขอคัดคำให้อ่านก่อน ดังนี้

“ด้านศิลปะการแสดงที่เล่นกันอยู่ใน 3 จังหวัดนั้น ทั้งหนังตะลุง มะโย่ง มโนราห์ หนังตะลุงเป็นศิลปะพื้นบ้านที่แสดงอยู่ตลอดคาบสมุทร ตั้งแต่ชุมพร จนถึงชวา ซึ่งเป็นการสะท้อนความผูกพันผ่านวัฒนธรรมระหว่างชนเผ่ามลายูกับชนเผ่าไทยทางตอนใต้

จะมีเพียงลิเกฮูลู ที่มีความแตกต่างกันอยู่บ้าง คือมีแสดงเฉพาะปาตานีเดิม กับอดีตนครรัฐเครือญาติดั้งเดิมของปาตานี (ตอนเหนือของมาเลเซีย กลันตัน ตรังกานู และบางส่วนของเคดะห์)เท่านั้น”

มโนราห์ เป็นละครนอกยอดนิยมในกรุงศรีอยุธยา แล้วแพร่หลายจากลุ่มน้ำเจ้าพระยาลงไปนครศรีธรรมราช

หนังตะลุง มีทั่วไปอย่างน้อยตั้งแต่อีสาน, ภาคกลาง, ภาคใต้, ถึงชวา ที่เรียก วายัง

มะโย่ง ควรมีในราชสำนักตั้งแต่ปัตตานีลงไปถึงชวา ส่วนที่อื่นๆยังไม่เคยเห็นร่องรอย

ลิเกฮูลู เพิ่งรู้เมื่ออ่านหนังสือเล่มนี้ว่ามีแสดงเฉพาะปาตานีเดิม กับอดีตนครรัฐเครือญาติดั้งเดิมของปาตานี

มะโย่งกับลิเกฮูลู ยังต้องศึกษาเพื่อทำความเข้าใจให้มากกว่านี้ เพราะมีส่วนส่งอิทธิพลให้การละเล่นในราชสำนักอยุธยา กรุงธนฯ และกรุงเทพฯ

มะโย่งส่งอิทธิพลให้ละครใน โดยเฉพาะเรื่องอิเหนา แต่ผมยังหาคำอธิบายไม่ได้แจ่มชัด เพียงแต่เห็นร่องรอยหลายอย่างของมะโย่งมีในละครใน

ส่วนลิเกฮูลู เป็นต้นแบบให้ลิเก หรือนาฏดนตรี ที่มีกำเนิดในกรุงเทพฯ ราวแผ่นดินรัชกาลที่ 5 แล้วส่งอิทธิพลสู่ลิเกลาว หรือหมอลำหมู่ ในลาวและอีสาน ไปถึงลิเกเขมรในกัมพูชา

ยังมีสิละของมลายู น่าจะเป็นต้นแบบให้กระบี่กระบองของไทย เพราะใช้เครื่องประโคมตีเป่าของชวา-มลสยูอย่างเดียวกัน คือปี่ชวากับกลองแขกมลายู

กรมศิลปากร ไม่เคยมีงานวิจัยอย่างมีคุณภาพในเรื่องเหล่านี้ จึงขอแนะนำให้กระทรวงวัฒนธรรมที่ป่าวร้องมานานว่าจะยกงานวัฒนธรรมแก้ปัญหา 3 จังหวัดภาคใต้ ควรทำความเข้าใจเรื่องที่ยกมาข้างต้นให้ถ่องแท้ก่อนจะพูดจาหละหลวมออกทะเล

palad7-04-52

ประวัติศาสตร์รัฐประหลาด ประวัติศาสตร์ปาตานี ฉบับคนบ้านๆ  โดย “บะห์รูน” เป็นนามปากกาของกลุ่มอดีตนักรบขวบนการบีอาร์เอ็น เมื่อ 20 ปีที่แล้ว

สำนักพิมพ์สาริกา ขอเสนอผลงานเล่มใหม่ของผู้เขียนหนังสือ “ญิฮาดสีเทา” ความจริงจากปักษ์ใต้ในมุมมองของคนชายแดนใต้ที่รู้ลึก รู้จริง

พลันที่เกิดสงครามครั้งใหม่ใน 3 จังหวัดชายแดนใต้ “บะห์รูน” ได้เฝ้ามองและเสนอแนะแนวทางดับไฟใต้ผ่านข้อเขียนชุด “ญิฮาดสีเทา” ซึ่งมีเสียงตอบรับจากผู้ที่เกี่ยวข้องพอสมควร

สำหรับ “ประวัติศาสตร์ลัทธิประหลาด” เป็นการศึกษาติดตามความเคลื่อนไหวของกลุ่มขบวนการในพื้นที่ โดย “บะห์รูน” เชื่อว่า ขบวนการลัทธิประหลาดชิงรุกทางการเมืองต่อรัฐไปอีกก้าวหนึ่ง ก้าวนี้เป็นก้าวที่ทำให้รัฐต้องประสบความยุ่งยากสับสนในการทำความเข้าใจมากยิ่งขึ้นไปอีก

เนื่องจากขบวนการลัทธิประหลาด ได้ยกระดับตีความประวัติศาสตร์ปาตานีเพิ่มเติมจากเมื่อเริ่มการต่อสู้ในแนวทางใหม่ ซึ่งตีความว่าปาตานีในอดีตเป็น “รัฐอิสลามปาตานี”

กลุ่มขบวนการต้านรัฐ สร้างวรรณกรรมที่ว่าด้วยความเป็นรัฐอิสลามปาตานีให้มีความมหัศจรรย์พันลึก ด้วยการเผยแพร่เอกสารที่ว่าด้วย “ความศักดิ์สิทธิ์ของแผ่นดินรัฐอิสลามปาตานี” รายละเอียดของเอกสาร ปรากฏชัดอยู่ในหนังสือ “ประวัติศาสตร์ลัทธิประหลาด ” เป็นครั้งแรก!