Download PDF

หนังสือพิมพ์มติชน ฉบับประจำวันอังคาร
 ที่ 24 กุมภาพันธ์ 2552

.

จังหวัดสระแก้ว มีทรัพยากรท่องเที่ยวทั้งด้านธรรมชาติและด้านวัฒนธรรม(รวมถึงอบายมุขชายแดนก็มีไม่น้อย)

แต่จังหวัดสระแก้วไม่รู้จักใช้ “ของดีมีอยู่” เพราะผู้รับผิดชอบเรื่องนี้คือวัฒนธรรมจังหวัด ไม่สันทัดทางหนังสือ ไม่อ่านหนังสือ เลยไม่เข้าใจงานวัฒนธรรมความรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ส่งผลให้อ่อนแอมากๆจนบางทีพูดกันไม่รู้ประสา

ล่าสุดมีข่าวจังหวัดสระแก้วอยู่ในมติชน (ฉบับวันจันทร์ที่ 16 กุมภาพันธ์ 2552 หน้า 8 ) จะขอยกมาให้อ่านก่อนดังนี้

นายศานิตย์ นาคสุขศรี ผู้ว่าราชการจังหวัดสระแก้ว กล่าวว่า จังหวัดสระแก้วได้เปิดโครงการวัฒนธรรมขอมโบราณและแหล่งท่องเที่ยวในท้องถิ่น โดยจัดประชุมสัมมนาระดมความคิดเห็นการจัดทำแผนที่ทางวัฒนธรรมและแหล่งท่องเที่ยวเชื่อมโยงวัฒนธรรมขอมโบราณ โดยมีสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล(ส.อบต.) กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจาก อ. ตาพระยา และ อ. โคกสูง เข้าร่วมประชุม เพื่อให้ประชาชนในท้องถิ่นมีส่วนร่วมจัดกิจกรรมด้านวัฒนธรรมประเพณีของท้องถิ่นในแหล่งโบราณคดี โบราณสถาน และแหล่งท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ของท้องถิ่น สามารถเพิ่มรายได้ให้ชุมชน

“การประชุมจะทำให้แกนนำชุมชน ชาวบ้าน ผู้แทนหน่วยงานราชการ ท้องถิ่น มีความรู้ ความเข้าใจ มีจิตสำนึกอนุรักษ์ หวงแหน มรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติและท้องถิ่น มีแผนที่ทางวัฒนธรรม มีแผนผังชุมชน แผนที่ทางวัฒนธรรมในระบบ GIS เพิ่มเติม”

ประเด็นของเรื่องนี้อยู่ที่วิถีคิดทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่นจังหวัดสระแก้ว กับปริมณฑลโดยรอบ แล้วลึกลงไปถึงทิวเขาพนมดงเร็ก(เขาไม้คาน) และทะเลสาบกัมพูชา(โตนเลสาป) ผมเคยเขียนประวัติศาสตร์สระแก้วพิมพ์เป็นเล่มให้ผู้ว่าฯ     คนก่อน แต่เขาไม่สนใจเพราะเงียบหายไปเป็นเป่าสาก จนสุดจะหยั่งรู้ได้

ระบบ GIS ช่วยอะไรไม่ได้เลย ถ้าคนบรรจุข้อมูลไม่มีข้อมูลถูกต้องจะบรรจุ

สาระสำคัญของพื้นที่จังหวัดสระแก้ว คือทางออกทะเลอ่าวไทยของบ้านเมืองในอีสานลุ่มน้ำมูลและของเมืองพระนครที่ทะเลสาบกัมพูชา อันมีปราสาทนครวัดและปราสาทนครธม เป็นประธานศูนย์กลาง

เมืองท่าของทะเลอ่าวไทยสมัยโบราณคือเมืองมโหสถ อำเภอศรีมโหสถ จังหวัดปราจีนบุรี รับส่งสิ่งของสินค้าให้เมืองพระนครที่ทะเลสาบ ขณะเดียวกันก็ส่งขึ้นอีสานตามช่องเขาพนมดงเร็ก เช่น ช่องตะโก ขึ้นบุรีรัมย์, และช่องอื่นๆที่ลึกไปในแดนกัมพูชา

แต่ด่านสำคัญดูแลเส้นทางช่องเขาทั้งหมด คือ ด่านพระจารึก อยู่เขตอำเภอโคกสูงต่อเนื่องอำเภอตาพระยา มีปราสาทสดกก๊อกธม เป็น landmarkหลักหมายสำคัญ

ด่านพระจารึกที่สระแก้ว เป็นเส้นทางรัชกาลที่ 1 เสด็จยกทัพกลับจากเขมรมาตั้งหลักเพื่อไปปราบจลาจลกรุงธนบุรี แล้วปราบดาภิเษกเป็นพระเจ้าแผ่นดินเมื่อ 6 เมษายน 2325 ผมเขียนอธิบายรายละเอียดไว้แล้วในหนังสือชื่อบ้านนามเมือง จังหวัดสระแก้ว (พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2551)

จุดขายการท่องเที่ยวทางเลือกของจังหวัดสระแก้วอยู่ตรงนี้เอง โดยมีธรรมชาติชายแดนอันสวยสดงดงามต่างจากที่อื่นเป็นเสน่ห์ตั้งแต่เขตตาพระยา, โคกสูง, อรัญประเทศ, คลองหาด แล้วต่อเนื่องไปชายทะเลตะวันออกได้ง่ายๆตั้งแต่ตราด, จันทบุรี, ระยอง, ชลบุรี สะดวกที่สุด

cov-srake1

ชื่อบ้านนามเมือง จังหวัดสระแก้ว เป็นหนังสือมีเรื่องราวความเป็นมาทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่นครอบคลุมทั้งจังหวัดสระแก้วและใกล้เคียงถึงกัมพูชา แต่คงไม่มีใครสนใจอ่าน เพราะล้วนไม่อยากรู้จักท้องถิ่นตัวเอง เหมือนกับท้องถิ่นอื่นๆทั่วประเทศไทย