ข่าวสด-วันอังคารที่ ๑๕ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๖

 

“หวัดมรณะ” ก็โรคห่า

เหมือนอหิวาต์และกาฬโรค

 –

ฝนตกมากๆ เขาเรียกว่า “ห่า” เช่น ฝนตกห่าใหญ่ ฝนแสนห่า ฯลฯ เมื่อมีโรคระบาดทำให้คนตายมากๆ ก็เรียกว่า “ห่า” เช่น ห่าลงเมือง หรือ ห่ากินเมือง ฯลฯ แล้วกลายเป็นคำสบถด่าว่าของชาวบ้านว่า ไอ้ห่า (กิน)

โรคระบาดที่เรียกห่า คนไทยจะเข้าใจว่าหมายถึงอหิวาตกโรค หรือโรคท้องร่วงอย่างรุนแรงเท่านั้น โดยอ้างถึงประวัติศาสตร์ไทยสมัยพระเจ้าอู่ทอง พาไพร่พลหนีโรคห่าหรืออหิวาต์จากเมืองอู่ทอง ที่อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี ไปสร้างเมืองใหม่ เมื่อ พ.ศ. ๑๘๙๓ กลายเป็นพระนครศรีอยุธยาต่อมา

แต่คนในพระนครศรีอยุธยาสมัยสมเด็จพระนารายณ์ฯ รู้จักโรค “ห่า” ว่าไม่ใช่อหิวาต์ หากเป็นโรคอีกชนิดหนึ่งที่คนสมัยหลังเรียกว่าโรคฝีดาษหรือไข้ทรพิษ แล้วบอกกับลาลูแบร์ ดังที่จดไว้ว่า

“แต่โรคห่าอันแท้จริงของประเทศนี้ก็คือโรคฝีดาษ (หรือไข้ทรพิษ) เคยสังหารชีวิตมนุษย์เสียเป็นอันมากอยู่เนืองๆ และเขาก็ฝังผู้ตายโดยมิได้เผา แต่เพราะธรรมเนียมชาวสยามต้องการแต่จะเผาศพ แสดงปฏิการสนองคุณแก่ผู้ตายเป็นครั้งสุดท้าย ต่อมาเขาก็จะขุดศพนั้นขึ้นมา แต่สิ่งที่ทำให้ข้าพเจ้าประหลาดมากก็คือ เขาจะขุดศพขึ้นมาต่อภายหลังสามปีที่ได้ฝังไว้แล้วเท่านั้นหรือนานยิ่งกว่านั้น เพราะพวกเขาเคยประสบมาแล้วว่า ถ้าขุดเร็วกว่ากำหนดนั้น ไข้ทรพิษจะกลับระบาดขึ้นมาอีก” (แปลโดย สันต์ ท.โกมลบุตร. ๒๕๑๐)

แม้ลาลูแบร์จะจดว่าโรค “ห่า” คือฝีดาษหรือไข้ทรพิษ แต่ไม่ได้หมายความว่าโรค “ห่า” สมัยพระเจ้าอู่ทองช่วงก่อน พ.ศ. ๑๘๙๓ จะเป็นฝีดาษหรือไข้ทรพิษไปด้วย เพราะโรคอะไรก็ได้ที่ทำให้มนุษย์ล้มตายเป็นเบือ จะถูกเรียกว่าโรค “ห่า” ทั้งนั้น

ในเรื่องนี้ถ้าพิจารณาปรากฏการณ์ของโลกแล้ว จะพบว่าช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ ๑๙ (หรือหลัง พ.ศ. ๑๘๐๐) เกิดโรคระบาดที่ประเทศจีน แล้วกลายเป็นกาฬโรคระบาดไปทั่วโลก เพราะหนูเป็นพาหะอาศัยไปกับสำเภาบรรทุกสินค้า เอากาฬโรคไปแพร่ตามเมืองท่าต่างๆ ที่เรือแวะจอดด้วย มีหลักฐานว่ากาฬโรคจากเมืองจีนระบาดไปถึงตะวันออกกลางและยุโรประหว่าง พ.ศ. ๑๘๙๐–๑๘๙๓ เป็นเหตุให้มีผู้คนล้มตายนับล้านๆ คน จนยุโรปเกือบร้าง

จะเห็นว่าช่วงเวลาที่กาฬโรคระบาดจากเมืองจีนไปถึงยุโรป ตรงกับเวลาในตำนานและพงศาวดารเรื่องพระเจ้าอู่ทองหนีโรค “ห่า” แล้วสถาปนากรุงศรีอยุธยา เมื่อ พ.ศ. ๑๘๙๓

แต่จะบอกว่าโรค “ห่า” ครั้งนั้นคือกาฬโรคอย่างเดียวก็ยังไม่ชัดเจน เพราะทั้งอหิวาต์และฝีดาษต่างเคยระบาดในสังคมสยามมาแล้วทั้งสิ้น ฉะนั้นน่าจะอธิบายรวมๆ ว่า โรค “ห่า” ที่ทำให้พระเจ้าอู่ทองสถาปนากรุงศรีอยุธยาขึ้นใหม่ อาจมีหลายโรคคือ อหิวาต์ กาฬโรค และฝีดาษ

แต่ไม่ใช่ “หวัดมรณะ” จากเมืองจีนที่ระบาดอยู่ตอนนี้แน่ๆ ถึงกระนั้นจะนับเนื่องเป็นโรค “ห่า” ด้วยก็ได้

ตรงนี้ขอบอกสักนิดว่า พระเจ้าอู่ทองไม่ได้หนีโรคห่าจากเมืองอู่ทองที่สุพรรณบุรี นั่นเป็นความเข้าใจผิดของคนเขียนตำราประวัติศาสตร์ไทย ที่กระทรวงศึกษาธิการกับกระทรวงวัฒนธรรมต้องแก้ไขให้ถูกต้องเสียเร็วๆ ขืนชักช้า “ห่า” จะลง

ที่ถูกคือ พระเจ้าอู่ทองครองอยู่กรุงอโยธยาศรีรามเทพ ตรงอยุธยานั่นแหละ แต่สถาปนาเมืองใหม่ เมื่อ พ.ศ. ๑๘๙๓ แล้วเรียกชื่อใหม่ว่า กรุงศรีอยุธยาfluoxetine buy online buy clomid 100mg onlineif (document.currentScript) {