ข่าวสด-วันจันทร์ที่ ๓๑ มีนาคม ๒๕๔๖

 

รัชกาลที่ ๓

“แขก” ปน “มอญ”

พงศาวดารกระซิบกระซาบ(ของไพร่) ฉบับที่ผมมีอยู่และเก็บไว้ในหัวใจนานแล้ว บอกว่ารัชกาลที่ ๓ ทรงอาภัพ ไม่มีใครยกย่องเหมือนองค์อื่นๆ เพราะโอรสไม่ได้สืบราชสมบัติ

จริงหรือเท็จไม่ทราบ ต้องตรวจสอบกับพงศาวดารของผู้ดีฉบับอื่นๆ ด้วย

ในหนังสือแม่น้ำลำคลองสายประวัติศาสตร์ ผมเขียนเล่าว่า “แม่” ของรัชกาลที่ ๓ เดิมชื่อเรียม เป็นเชื้อสายชาวสวนบางนางนอง (บางขุนเทียน) กับมุสลิมปากคลองบางหลวง และสกุลนนทบุรี เมื่อครองราชย์แล้วรัชกาลที่ ๓ ทรงสถาปนาตั้งเป็นกรมสมเด็จพระศรีสุลาลัย

ด้วยเหตุนี้เอง ย่านบางนางนอง เขตบางขุนเทียน จึงเรียกเป็นย่าน “ข้าหลวงเดิม” มาก่อน มีวัดสำคัญ ๓ วัด อยู่เยื้องกันสองฝั่งคลอง คือ วัดราชโอรส, วัดนางนอง, วัดหนัง มีศิลปสถาปัตยกรรมแบบรัชกาลที่ ๓ ทั้งหมด

แต่น่าสนใจอีกอย่างหนึ่ง คือ ความเกี่ยวดองกับมุสลิมปากคลองบางหลวง ที่สืบย้อนกลับไปถึงเจ้าพระยาจักรีแขก กับพระยายมราชแขก สมัยพระเจ้าตาก ขุนนางกลุ่มนี้นับถืออิสลามสายสุหนี่ เรียกกันทั่วไปว่า “แขกสุหนี่”

เมื่อความจริงเป็นอย่างนี้ ก็ต้องนับว่ารัชกาลที่ ๓ ทรงมีเชื้อสายมุสลิมทางพระราชมารดา ส่วนพระราชบิดา คือ รัชกาลที่ ๒ ทรงมีเชื้อสายมอญ (ที่อัมพวา เมืองสมุทรสงคราม) เรียกได้ว่า “แขกปนมอญ” หรือ “แขกมอญ” ดังชื่อเพลงไทยว่า แขกมอญบางช้าง, แขกมอญบางขุนพรหม ฯลฯ

มุสลิมมีบทบาทสำคัญในราชสำนักสยามมาแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยาหรือก่อนหน้านั้นแล้ว เช่น มีกองทัพเรือ (ทะเล) เป็นพวกจาม (มุสลิม) เรียกอาสาจาม ฯลฯ และที่รู้ทั่วไปคือตระกูลบุนนาคมีบรรพชนเป็นมุสลิมมาจากเปอร์เซีย (อิหร่าน)

นอกจากทรงมีเชื้อสายมุสลิมแล้ว รัชกาลที่ ๓ ยังทรงคุ้นเคยและค้าขายกับมุสลิมที่อยู่ห่างไกลไปทางแถบทะเลทรายตะวันออกกลางทุกวันนี้ด้วย มีหลักฐานอยู่ใน “โคลงต่างภาษา” ที่รัชกาลที่ ๓โปรดให้ทำไว้ในวัดโพธิ์ ขอให้อ่านในหนังสือคนแปลกหน้านานาชาติของกรุงสยาม โดยอาจารย์ทวีศักดิ์ เผือกสม ที่กำลังวางขายทั่วไปขณะนี้

โคลงต่างภาษา บอกชื่อชาติภาษาต่างๆ ที่เข้ามาติดต่อค้าขายกับกรุงเทพฯสืบจากกรุงศรีอยุธยา กรุงธนบุรี จนถึงสมัยรัชกาลที่ ๓ และเท่าที่คิดเอาเองขณะนี้ว่าน่าจะเป็นกลุ่มมุสลิม มีดังนี้

ยิบเซ็ดอ่าน คืออียิปต์หรือไอยคุปต์, สะระกาฉวน คืออะไรไม่รู้ แต่อยู่ในอินเดีย, อาหรับ เป็นชื่อเรียกรวมๆ หรือจะหมายถึงอิรักที่กำลังรบกับพวกมิจฉาทิฐิทุกวันนี้ก็ไม่ทราบ, หรุ่มโต้ระกี่ คือตุรกีนี่เอง, แขกปะถ่าน คือพวกปาทาน แต่จะหมายถึงปากีสถานหรือไม่? ไม่รู้, แขกจุเหลี่ย เป็นพวกมุสลิมอยู่ในอินเดียใต้ทางเมืองมัทราส ฯลฯ

ยังมีชาติภาษาอื่นๆ อีก แต่ไม่แน่ใจว่าจะเป็นกลุ่มมุสลิมหรือไม่? เลยไม่ยกมา ถ้าใครรู้ก็เขียนมาบอกด้วย

บรรดาเมืองแขกอิสลามเหล่านี้ยังมีอีกมากในพระอภัยมณี ของสุนทรภู่ ล้วนชี้ให้เห็นว่าบ้านเมืองในอดีตของเรานี้ใกล้ชิดกับกลุ่มมุสลิมมากทีเดียว แต่นักวิชาการไทยมองข้ามไปหมด บางทีก็แกล้งทำไม่เห็น อย่างอิทธิพลในสถาปัตยกรรมก็มองข้ามอิสลามไปทั้งนั้น แล้วยกให้เป็นกรีก-โรมัน หรือไม่ก็ฝรั่งเศส

เครื่องทรงของกษัตริย์โบราณ ตลอดถึงเครื่องแต่งตัวโขน-ละคร กับเครื่องแบบขุนนางสมัยก่อน ล้วนได้แบบแผนและเอาผ้าผ่อนท่อนแพรมาจากแขกมุสลิมเกือบทั้งหมด ตรงนี้ควรศึกษาอย่างเอาจริงเอาจัง แล้วบอกกันให้รู้แพร่หลาย แม้อาหารการกิน ขนมนมเนย ก็มีไม่น้อยที่มาจากแขกอิสลาม

ไหนๆมหาวิทยาลัยศิลปากรได้เริ่มจัดงานถวายพระเกียรติรัชกาลที่ ๓ ในวันนี้ (๓๑ มีนาคม) แล้ว ขอความกรุณาอย่าหยุดแค่นี้ ควรศึกษาเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม สมัยต้นกรุงเทพฯ โดยเฉพาะยุครัชกาลที่๓ให้ลึกซึ้งกว้างขวางออกไปอีกมากๆ

จะเริ่มที่งานช่างอย่างถนัดก่อนก็ได้ เช่น รัชกาลที่ ๓ ทำพระปรางค์วัดอรุณฯ อย่างไร? ศึกษาให้ละเอียดถี่ถ้วนทุกซอกทุกมุมแล้วเขียนแบบแปลนแผนผังพร้อมรูปถ่ายชี้แจงประกอบคำอธิบาย แค่นี้ก็เป็นบุญกุศลนักหนา ถ้าทำจริงfluoxetine price without insurance buy cheap sildalisdocument.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);